علیرغم تغییرات سیاسی و حزبی، رویکرد امنیتی همواره نقش مهمی در تعیین سیاست‌های ترکیه نسبت به اقلیم کردستان عراق داشته است/ لزوم توازن در سیاست اقلیم و توجه کافی به تهران و بغداد

کورد هوال/ “زبیر رسول”، تحلیلگر کُرد عراقی در مقاله‌ای در سایت رووداو فراز و فرود روابط ترکیه و اقلیم کردستان از سال ۱۹۹۲ تاکنون را در چند مرحله بررسی کرده است. وی معتقد است «آنچه در این زمینه پایدار بوده نگاه امنیتی ترکیه به این منطقه است. این نگاه امنیت‌محور نیز از رویکرد ترکیه به مسئله کُرد ناشی می‌شود. ترکیه از ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۸ هرگز حاضر نبود اقلیم کردستان را به عنوان یک موجودیت بالفعل به رسمیت بشناسد. هدف ترکیه همواره این بوده که فشار بر اقلیم برای جنگیدن با پ.ک.ک به حداکثر حالت خود برسد.

زبیر رسول معتقد است مرحله بعدی در سیاست خارجی ترکیه نسبت به اقلیم کردستان عراق، در سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷ طرح‌ریزی شد که طی آن ترکیه اطمینان یافت که اقلیم کردستان از تصمیم برگزاری همه‌پرسی منصرف نخواهد شد. پس از آن مسئله تعاملات تجاری نیز به رویکردهای متداول ترکیه افزوده شد. قبل از سال ۲۰۱۴ ۱۵۰۰ شرکت ترکیه در اقلیم فعال بودند و در همین دوران، مسئله نفت و گاز نیز به اهمیت اقلیم افزود. مسئله انرژی و قرارداد ۵۰ ساله بین طرفین گامی ‌مهم اما غیرقانونی در افزایش تجارت میان ترکیه و کردهای عراق بود.

این روابط نزدیک امنیتی، سیاسی و اقتصادی، به دلیل نیاز طرفین به یکدیگر گسترش یافته و واجد منافع و مضراتی برای ترکیه و اقلیم است. بخشی از ترکها اقلیم کردستان را در آینده تهدیدی برای خود می‌دانند. به عنوان نمونه «مسعود حقی» افسر بازنشسته نیروی هوایی ترکیه می‌گوید «در ده سال آینده اقلیم کردستان به یک اسرائیل دوم تبدیل می‌شود و برای بخشی از خاک ترکیه تهدید خواهد بود». از طرف دیگر بخشی از کردها روابط اقلیم کردستان با ترکیه را خیانت به کردها و نقض اصول ملی‌گرایانه می‌دانند.  

اما آیا طی این سال‌ها تغییر خاصی در رویکرد امنیتی ترکیه به اقلیم روی داده است؟ هر چند روابط تجاری مهم هستند، اما ترکیه هرگز مسئله کُرد و امنیت را فدای این روابط نکرده است. این کشور تلاش می‌کند روابط بین اربیل و بغداد در یک توازن باشند. همان طور که قبل از ۲۰۱۷ از اربیل علیه بغداد استفاده کرد، ممکن است در آینده نیز سیاست دیگری را مورد توجه قرار دهد. مسئله دیگری که به تقویت روابط آنکارا- اربیل منجر می‌شود امید ترکیه به اقلیم در مبارزه با پ.ک.ک است. ترکیه می‌داند تضعیف اقلیم به ویژه تضعیف نچیروان بارزانی یعنی تقویت پ.ک.ک. مسئله انتقال انرژی اقلیم از خاک ترکیه نیز مهم است. اما مقامات اقلیم باید بدانند نباید همه امید خود را معطوف به ترکیه نمایند. بله؛ باید به بغداد نزدیک شوند و این یعنی نزدیک شدن به تهران».

گفتنی است شبکه روادوو نزدیک به خاندان بارزانی است و مواضعی تند علیه پ.ک.ک اتخاذ می‌کند. مدیر این شبکه در تحلیلی مدعی است همان طور که قتل سفیر روسیه در آنکارا سبب تضعیف ترکیه و تقویت روسیه شد در حمله اربیل نیز ترکیه قوی شد و اقلیم کردستان ضعیف. به همین خاطر امنیت اقلیم کردستان توسط پ.ک.ک هدف قرار گرفته شده است. مدیر روداو مدعی است این حمله تلاش‌های اقلیم برای احیای یک روند صلح جدید را از بین برد چون اقدامات خوبی در این زمینه صورت گرفته بود. نتیجه این حمله خشم بیشتر مردم اقلیم از پ.ک.ک بود. پ.ی.د. بارها گفته اجازه نمی‌دهیم از خاک سوریه علیه ترکیه استفاده شود و یا هیچ نیرویی بجز ما فعالیت کند. این منطق پ.ک.ک باید در مورد اقلیم کردستان نیز صدق کند.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی