باشقالی در مصاحبه با کورد هوال اظهار داشت که سیاست پ.ک.ک، دشمنی با زبان کردی و فرهنگ کردها است.

حدود ۱۰۰ سال است سیاست‌هایی در ترکیه اجرا می‌شود که کاملا با زبان کردی و فرهنگ کردها ضدیت دارد. گروه‍‌های کردی نیز که مدعی جنگ برای حقوق کردها هستند، کاملا به نقش زبان کردی بی توجه هستند و حتی در دولت اقلیم کردستان عراق نیز زبان کردی مورد بی مهری قرار گرفته است.

عثمان باشقالی روزنامه‌نگار آزاد ضمن محکومیت دولت ترکیه به دلیل عناد با کردها و فرهنگ آنها، از نقش پ.ک.ک و اقلیم کردستان عراق در بی مهری به زبان کردی برای ما گفت و آخرین تحولات در سوریه را بررسی کرد. مشروح این مصاحبه فرهنگی- سیاسی را ادامه مطالعه بفرمایید.

۱-همان طور که می‌دانید وضعیت زبان کردی در ترکیه در خطر قرار دارد. پ.ک.ک هم بزرگترین تشکیلات آنجاست، اما اصلا به زبان کردی اهمیت نمی‌دهد و زبان رسمی آن نیز ترکی است. ارزیابی شما از این موضوع چیست؟

همان طور که می‌دانید از زمان تاسیس ترکیه در سال ۱۹۲۳ تاکنون یعنی حدود یک قرن است که سیاست زبانی ضد کردی اجرا می‌شود. چند روز پیش- اگر اشتباه نکنم- وزیر دفاع ترکیه بود که اعلام کرد «یا باید کردها ترک شوند یا باید کردها را نابود کنیم». وقتی می‌بینیم فردی در یک پست سیاسی ارشد در قرن بیست و یکم چنین حرفی را بر زبان می‌آورد، واقعا جای تاسف دارد. زبان کردی فقط در ایران و عراق ممنوع نشده اما در کردستان سوریه و کردستان ترکیه با ممنوعیت، سرکوب و مشکلات زیادی مواجه بوده و است. مقامات آن دو کشور طوری وانمود می‌کردند که اگر کسی کردی حرف بزند یعنی فردی عقب مانده و متحجر است. هدف نیز به فراموشی سپردن زبان مادری است و متاسفانه این سیاست ادامه دارد. به تاریخ غرب آسیا برگردیم. یکی از دستاوردهای کردها در طی چند هزار سال این است زبان خود را حفظ کرده‌اند و آن را از دست نداده‌اند. این یک دستاورد بزرگ برای کردها است. زبان عربی بر فارسی و به ویژه بر ترکی تاثیر زیادی گذاشته و بر کردی نیز تاثیر داشته اما کمتر بوده چون کردها دولت نداشتند و زندگی آنها در کوهستان بوده و کمتر تحت تاثیر قرار گرفته است. هنوز هم کردها زبان استاندارد ندارند و هر منطقه به لهجه خود حرف می‌زند، اما اکنون دو لهجه اصلی یعنی کرمانجی و سورانی به میدان آمده‌اند؛ اما اگر در مورد اهمیت زبان از من به عنوان روزنامه‌نگار بپرسید حتی در اقلیم کردستان هم به زبان کردی ارزش و اهمیت نمی‌دهند. در سطح سیاسی نیز حکومت اقلیم کردستان کاری کرده تا زبان کردی در درجه دوم اهمیت قرار گیرد. برای زبان‌های مختلفی مانند فرانسه و انگلیسی مدارس و آموزشگاه تاسیس کرده‌اند و زبان کردی را عقب نگه داشته‌اند. اما مردم زبان خود را از دست نداده‌اند. برای همین نیز کردی هنوز در منطقه غرب آسیا یک زبان زنده است، در حالی که زبان های مختلفی در طی تاریخ از بین رفته‌اند.

۲-نکات صحیح و مهمی را اشاره کردید. اما سوال اصلی من کماکان باقی است. موضع ترکیه مشخص است، این را می‌دانیم ترکیه دشمن زبان کردی است. چرا زبان رسمی سازمان‌های کردی مثلا پ.ک.ک حتی در قندیل ترکی است؟ جمیل باییک در سال ۲۰۱۴ طی مصاحبه‌ای با نشریه «دی ولته» آلمان به صراحت می‌گوید زبان رسمی پ.ک.ک ترکی است. چرا پس از چندین دهه جنگ ادعایی برای حقوق کردها هنوز هم سران پ.ک.ک مانند دوران کالکان و مصطفی کاراسو دست از زبان ترکی بر نمی‌دارند؟

برای این سیاست، دو دلیل وجود دارد. یکی این که به زبان ترکی بیشتر مسلط هستند. این حزب که می‌گوید برای حقوق کردها می‌جنگد اما پس از چهل سال هنوز کردی نمی‌دانند، جای تاسف دارد. این که ترکی را به پیش می‌برند و کردی را عقب نگه می‌دارند، اشتباهی بزرگ است و باید محکوم شود. نه فقط پ.ک.ک بلکه هیچ حزب دیگری نیز حق ندارد چنین رفتار کند، چون حق زبانی، حق طبیعی و خدادادی است. خدا این زبان را به ما داده لذا آنها حق ندارند با آن چنین رفتار کنند. حال که پ.ک.ک می‌گوید برای استیفای حقوق کردها کار می‌کند اما به زبان کردی اهمیت نمی‌دهد، این رویکرد قابل محکوم کردن است. دلیل دوم نیز این است زبان کردی را زبان دهاتی و به دور از تمدن معرفی می‌کنند و برای همین در ترکیه گرایش به کردی کمتر می‌شود. به عنوان نمونه، شبکه بی‌بی‌سی برنامه‌ای در مورد آشوریان کردستان ترکیه و اقلیم کردستان تهیه کرده بود که تماشا کردم. جالب این که همه مسئولان کرد در آنجا همه به ترکی حرف می‌زدند. یعنی نشان می‌دادند کردی زبان دهاتی‌هاست و ترکی زبان دولت و پیشرفت است. فقط مردم ساده روستا به کردی حرف می‌زدند. دو دلیل برای دشمنی با زبان کردی وجود دارد. یکی سیاست ترکیه و دیگری سیاست احزاب کردی مانند پ.ک.ک و هر حزب دیگری. اگر پ.ک.ک واقعا برای حقوق کرد فعالیت می‌کند، باید برای گسترش زبان کردی تلاش نماید.

۳-به کردستان سوریه برگردیم. آمریکا قصد خارج کردن نیروهای خود را دارد، اما در عمل تاکنون اتفاقی رخ نداده است. بازیگرانی مانند روسیه، دولت مرکزی سوریه و ترکیه و کردها نیز وجود دارند. آنکارا هم به بهانه کردها به دنبال اهداف دیگری است. ارزیابی شما از آینده کردستان سوریه چیست؟

به نظر من آمریکا قصد ندارد از سوریه خارج شود و سیاست ایجاد مشکل به ویژه برای ترکیه را در پیش گرفته است. آمریکا، روسیه و حتی اروپا منتظر نتیجه انتخابات شهرداری در بهار در ترکیه هستند تا بدانند حزب اردوغان در کجا قرار می‌گیرد. اگر حزب عدالت و توسعه موفق شود، به نظر من سیاست آمریکا، روسیه و حتی ایران و بشار اسد نیز در قبال ترکیه تغییر خواهد یافت. اگر اردوغان موفق نشود این بر سیاست داخلی و خارجی آن نیز تاثیر خواهد گذاشت و به اردوغان و ترکیه‌ای دیگر تبدیل خواهد شد. تا زمان انتخابات چیز خاصی رخ نخواهد داد. نکته دیگر این که تا روز انتخابات سیاستی نرم در قبال کردها خواهند داشت چون به رای کردها نیاز دارند.

۴- این که ترکیه این روزها از احتمال آغاز مجدد روند صلح بحث می‌کند آیا با این موضوع مرتبط است؟

من روند صلح را دور می‌بینم. اردوغان تا روز انتخابات از روند صلح حرف نخواهد زد. درست است قبلا گام‌های خوبی برداشت و این جای تقدیر دارد. اما حالا که اردوغان قدرت را در دست دارد نه تنها علیه کردها بلکه علیه دوستان نزدیک خود مانند عبدالله گل، احمد داود اوغلو و علی باباجان، فعالیت و سخنرانی می‌کند. داود اوغلو معمار سیاست جدید خارجی ترکیه بود. دوستان نزدیک خود را هم دور کرد و آنها می‌خواهند احزاب سیاسی جدا تشکیل دهند. اگر نتیجه انتخابات به نفع اردوغان نباشد احتمال دارد باز هم اردوغان روند صلح را آغاز کند. فراموش نکنیم در زمینه‌هایی مانند حقوق بشر ترکیه تحت فشار غرب و روسیه قرار دارد. روسیه هم از کارت کردها علیه ترکیه استفاده می‌کند. اگر آمریکا از سوریه برود، روسیه اجازه ایفای نقش به ترکیه نمی‌دهد. قوی شدن ترکیه در حضور آمریکاست. با خروج آمریکا از سوریه، روسیه و متحدانش به ترکیه اجازه فعالیت نمی‌دهند.

 

 

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی