اشاره

این مقاله تلاش می کند تا به سه سوال زیر پاسخ دهد:

– پ.ک.ک با سازمان های جنایی چه فعل و انفعالی انجام می دهد؟

– پ.ک.ک چگونه در زمینه های مختلف مواد مخدر تخصص پیدا کرده است؟

– فعل و انفعال بین پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر در مورد رابطه شبکه های مواد مخدر و سازمان های تروریستی چه می گوید؟

تامارا ماکارنکو (۲۰۰۴) یکی از پیچیده ترین و مفیدترین چارچوب های تحلیل روابط شبکه های جنایی و تروریستی را ارائه نمود. وی در مقاله اش با نام “تداوم جنایت-ترور: ردیابی بینابازی تروریسم و جنایات فراملی” به چهار سطح یا شکل دست یافت که طی آن را تداوم ترور-جنایت نامید: ۱-ائتلاف، ۲-انگیزه های عملیاتی، ۳-تلفیق، ۴-حفره سیاه. ائتلاف کمترین تعامل بین جنایتکاران و تروریست ها را نشان می دهد. منافع دوجانبه می تواند به سوی توسعه ائتلاف بلند مدت یا کوتاه مدت سوق دهد تا پشتیبانی عملیاتی یا دانش را تبادل نمایند. هر دو سازمان نیز از چنین ائتلافی، اگرچه به شیوه های متفاوت، سود می برند. تروریست ها سود، مهارت و دسترسی به بازارهای مخفی را کسب می کنند در حالی که شبکه های جنایی از محافظت و بی ثباتی سیاسی ایجاد شده توسط تروریست ها بهره مند می گردند. بعد دوم یعنی انگیزه های عملیاتی به آن دسته از شبکه های جنایی اشاره دارد که از تروریسم و گروههای تروریستی شرکت کننده در فعالیت های جنایی به عنوان ابزار عملیاتی استفاده می کنند… (ص ۱۱۳). در این الگو، سازمان های جنایی فراملی بایستی در تحولات سیاسی دخالت کنند  تا زمینه اقدامات جنایی را فراهم آورند. در نهایت خود گروه های تروریستی وارد اقدامات جنایی می شوند تا هزینه اقدامات تروریستی بلند مدت خود را تامین نمایند. اما محور تحلیل ماکارنکو بر تلفیق شبکه های تروریستی و سازمان های جنایی فراملی در قالب یک سازمان واحد با ویژگی های هیبرید تاکید دارد. ماکارنکو در نقطه تلفیق استدلال می کند “اهداف و انگیزه های نهایی درواقع تغییر یافته اند. در این موارد، گروه ها دیگر نقاط تعریف کننده را حفظ نمی کنند که آنها را به یک گروه سیاسی یا جنایی تبدیل نموده است. (ص ۱۳۵) سطح دیگری از تعامل در حفره سیاه صورت می گیرد – دولت های ضعیف یا شکست خورده مانند افغانستان که در آن گروه های جنایی یا تروریستی از فساد سیستماتیک و حاکم و گرفتن رشوه برای اجرای قانون استفاده می کنند.

 

تحلیل ماکارنکو یکی از جدی ترین تلاش ها برای ارائه چارچوب تحلیل است که در سطحی گسترده اتخاذ شده است. این قابل درک است: البته مواردی هستند که به استدلال های وی اعتبار می بخشند. به عنوان مثال در عراق شبکه های جنایی علاقمند به پول و نه سیاست، افراد گروگان را به گروه های تروریست فروختند که گاهی در ازای آزادی آنها فدیه گرفتند یا گاهی نیز سرشان را بریدند (ویلیامز، ۲۰۰۸). به علاوه، موارد زیاد دیگری نیز هستند که نویسنده این مقاله آن را “جنایت سازمان یافته خودسرانه” می نامد که سازمان های تروریستی انجام می دهند. (ویلیامز، ۲۰۰۸، ب.)

 

اما در مجموع این تحلیل نیز مشکلاتی دارد. به عنوان مثال، یکی از مشکلات این است که تداوم ترسیم شده توسط ماکارنکو هم اتخاذ بعضی انواع و ارتباطات بین مجموعه ها را تحت پوشش قرار می دهد – اگرچه اینها پدیده هایی خیلی متفاوت هستند. مورد دیگر این است که پتانسیل همکاری مورد اغراق قرار می گیرد در حالی که به عوامل منع کننده خیلی کمتر اهمیت داده شده است. درواقع، گروه دومی از ناظران مدعی اند روابط همزیستی تلفیقی شبکه های جنایی و تروریستی بی جهت مورد تاکید قرار گرفته است و اگرچه مواردی از تلفیق وجود داشته اما اینها استثنا هستند (ویلیامز ۲۰۰۷؛ اشمیت ۲۰۰۴؛ نیلور ۲۰۰۲). به عنوان مثال، مارک گالئوتی معتقد است “ترس از ائتلاف های بین المللی بین جنایتکاران و تروریست ها ثابت شده که مورد اغراق قرار گرفته است. (به نقل از اشمیت، ۲۰۰۴ صفحه ۲۰۳). توماس نیلور (۲۰۰۲) حتی فراتر رفته و مدعی است “معمولا پایان همکاری آنها هر دو را در دو سنگر مخالف درگیری قرار می دهد.” (صص ۵۷-۵۶). از نظر وی همکاری بین گروه های جنایتکار و سازمان های تروریستی سرانجام آنها را از همدیگر دور می سازد. ویلیامز (۲۰۰۷) نیز به صورتی مشابه استدلال می کند اهداف و مقاصد مخالف سرانجام ادامه همکاری را سخت کرده و تلفیق صورت نمی گیرد. از نظر وی “جنایت سازمان یافته در اصل ادامه تجارت با ابزارهای جنایی است در حالی که تروریسم ادامه سیاست با استفاده از خشونت کورکورانه توسط عوامل غیردولتی است” (ص ۱۹۵). بررسی مرکز اطلاعات و مطالعات امنیتی کانادا نیز در روشی مشابه (۲۰۰۶) نیز نتیجه گیری می کند که تلفیق گروه های تروریستی و شبکه های جنایی به خاطر تضاد انگیزه و اهدافشان بعید است.

 

به اعتقاد ویلیامز و ساونا (۱۹۹۵) سازمان های تروریستی می توانند بیشتر از طریق تغییر و تحول ساختاری وارد فعالیت های جنایی شوند تا که تلفیق با تشکیلات جنایی. ویلیامز در ادامه این را جنایت سازمان یافته “خودسرانه” می نامد و نتیجه می گیرد که این بکارگیری روش ها اغلب مهم تر از روابط همکاری بوده است. تاچوک (۲۰۰۱) نیز دیدگاهی مشابه دارد و مدعی است “بیشتر گروه های تروریستی امروزی نه تنها بعضی از آرمان های قابل درک خود را از دست داده اند، بلکه روز به روز بیش از پیش به فعالیت های قاچاق و جنایت برای تامین مالی عملیات خود روی می آورند.”(۵۱) به اعتقاد دیشمن (۲۰۰۱) بعضی سازمان های تروریستی به صورتی روزافزون از طریق یک روند بازتعریف وارد قاچاق مواد می شوند که شامل ایجاد ساختارهای فرعی زیرزمینی برای فعالیت های جنایی می شود. تغییرات ساختاری ضرورتا به معنای تحول نهایی یک سازمان تروریستی نیست البته اگر چه گاهی این در یک سازمان رخ می دهد – مانند شرکت دی در هندوستان که به تلفیق مورد نظر چارچوب ماکارنکو انجامید. اما در موراد متعدد، سازمان های تروریستی سلول های مخفی برای انجام معاملات مالی از جمله قاچاق مواد ایجاد می کنند در حالی که اولویت اهداف سیاسی خود را حفظ می کنند. فعایت جنایی صرفا ابزاری برای تامین مالی آنها و فقط به خاطر سود زیاد است. 

 

هر دو استدلال نیز شایسته توجه هستند. دنیای تروریستی و جنایی خیلی پیچیده و پر از گروه های مختلف تروریستی است. در نتیجه، روابط و فعل وانفعالات به صورتی اجتناب ناپذیر خیلی متنوع هستند. در عین حال اعتماد کافی به داده های تجربی قوی وجود ندارد. در موارد متعدد نیز، تحلیل ها به اطلاعاتی بستگی دارد که از طریق تحلیل های محتوایی رسانه ها جمع آوری شده است. یک نیاز شدید به اطلاعات دست اولی وجود دارد که از طریق مصاحبه با تروریست ها، جنایتکاران و کارشناسان به دست آمده است. درواقع، با توجه به ماهیت موضوع تحقیق کمبود عجیب مطالعات عمیق موردی وجود دارد. تحلیلگران تلاش می کنند از طریق نمونه های متعدد از کشورهای مختلف خوانندگان خود را قانع نمایند. آنها شواهد واضحی از نحوه اقدامات جنایی تروریست ها برای تامین مالی ارائه نمی کنند. نکته سوم این که مطالعات موجود بحث مواد مخدر را خیلی عمومی تشریح می نمایند. سازمان های مختلف تروریستی ممکن است راهبردهای مختلف و شیوه عمل متفاوت با شبکه های جنایی داشته باشند. در نتیجه، تحلیلگران باید برای تعریق تعامل بین دو نوع عامل مجزا و مستقل دنیای زیرزمینی از خیلی عمومی کردن بحث خودداری نمایند.

 

این مقاله در برابر این زمینه، در سه جنبه کمبودهای موجود را جبران می نماید. نخست، از داده های دست اول و دست دوم برای تحلیل اظهارات اعضای پ.ک.ک، جنایتکاران مواد مخدر و کارشناسان امور جنایی استفاده می کند. دوم این که یک مطالعه موردی عمیق است که دادوستد پ.ک.ک و شبکه های مواد مخدر کردی و نحوه تحول آن در طی زمان را بررسی می کند. سوم، برعکس مدل خطی ماکاننکو برای تروریسم = جنایت، فرض مقاله این است که دادوستد پ.ک.ک و شبکه های جنایی کردی از الگوی (U) وازگون همانند نمودار زیر پیروی می کند. 

ادامه دارد…

 

Makarenko, T (2004) ‘The Crime-Terror Continuum: Tracing the Interplay between Transnational Organised Crime and Terrorism’, Global Crime, Vol. 6, No. 1, February.

Williams P. (2008). From the middle Ages to a New Dark Age: The Decline of the State and US Strategy. Strategic Studies Institute, U.S. Army War Collage

Williams P (2008b). Terrorist Financing and Organized Crime, In Biersteker T.J. & Eckert S.E. (eds). Countering the Financing of Terrorism. Routledge, Oxon

Williams, P. (2007). Transnational Organized Crime and Penetrated States. Edited in Hall, R. & Biersteker, T. (2007). Private authority in International Relations. Cambridge University Press.

Schmid, A. P. (2004), Links Between Terrorist and Organized Crime Networks: Emerging Patterns and Trends. Milan, ISPAC, 2004.

Naylor, T.N., (2002). Wages of Crime: Black Markets, Illegal Finance and the Underground Econonomy, Ithaca, New York, Cornell University Press.

Williams, P. and Savona, E.U. (Eds.) (1995), “The United Nations and Transnational Organized Crime”. Transnational Organized Crime. No. 1, pp. 1-22.

Thachuk, K. (2001) Transnational Threats: Falling Through the Cracks?” Low Intensity Conflict and Law Enforcement 10, no. 1 pp. 47–۶۷

Dishman, C. (2001). “Terrorism, Crime, and Transformation”. Studies in Conflict & Terrorism, Vol. 24: 43-58, 2001.

 

پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر: همکاری، همگرایی یا درگیری (قسمت اول)

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی