این مقاله به بررسی روابط درونی و در حال تغییر پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر می پردازد. برای درک ماهیت فعل و انفعال روابط این سازمان های با انگیزه های خیلی متفاوت، نویسندگان به بررسی اظهارات مستند مسئولان امور مواد مخدر، عوامل پ.ک.ک و جنایتکاران محکوم مواد مخدر پرداخته اند. فعل و انفعال پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر به عنوان یک مطالعه موردی انتخاب شد، چرا که این مطالعه سبب ایجاد نگاهی مهم در مورد مسئله وسیع تر و جدل برانگیزتر مربوط به روابط بین سازمان های تروریستی و جنایی می گردد.

 

کشمکش منافع و جنگ های میدانی

تحلیل اظهارات افراد محکوم شبکه های کردی مواد مخدر نشان می دهد روابط پ.ک.ک و این شبکه ها هرگز به سطح تلفیق نرسیده است. به عبارت دیگر، پ.ک.ک هرگز به تلفیق ساختاری با هر یک از سازمان های مواد مخدر کرد وارد نشده است. با این که پ.ک.ک و این شبکه ها ائتلاف عملی داشته اند، چندین عامل مانع تلفیق این دو سازمان مخفی شده اند. نخست، رسیده به کردستان خیال پ.ک.ک بوده اما در شبکه های جنایی این گرایش نسبی بوده و سودمحور است. دوم این که سواستفاده شدید پ.ک.ک با مالیات از این شبکه ها سبب شده تا این شبکه ها تحریک شوند و از پ.ک.ک دوری نمایند. سوم، گسترش کنترل پ.ک.ک بر مواد مخدر در اروپا سبب واکنش بازارهای زیرزمینی و مخفی هلند، آلمان، بریتانیا علیه آن شد. چهارم، شراکت دوجانبه برای شبکه های کردی مواد مخدر به نقطه ای شکننده تبدیل شد چون به ویژه پس از یازدهم سپتامبر مورد توجه دستگاه های امنیتی قرار گرفتند.

 

علی رغم موارد عملی همکاری در مراحل مختلف تجارت مواد مخدر، تفاوت در انگیزه سبب شده تا پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر از هم جدا باشند. هدف نهایی پ.ک.ک جدایی طلبی و تاسیس یک دولت در بین النهرین است در حالی که هدف نهایی این شبکه ها حداکثر سود است. اما این ارتباط شبکه های مواد با پ.ک.ک برای آنها هزینه بردار نیز بوده است. این ارتباط تا حدی نیز تصویر ایدئولوژیک پ.ک.ک را تخریب نمود به ویژه این که بیشتر کشورهای اروپایی پ.ک.ک را در لیست تروریسم مواد مخدر قرار دادند. به علاوه، نیروهای امور ضد مواد مخدر چندین عامل پ.ک.ک را دستگیر کردند. به عبارت دیگر، این دستگیری ها دروازه عملیات ضد هسته های مواد مخدر پ.ک.ک را باز کرد. با این اسناد مهمی که در این زمینه به دست آمد چهره پ.ک.ک تخریب شد و در این زمینه تزلزل پذیر شد.

 

استثمار شدید شبکه های کردی مواد مخدر توسط پ.ک.ک با “مالیات انقلابی” سبب واکنش گروه های جنایی شد. این واکنش به ویژه زمانی ظاهر شد که با کاهش بازار هروئین تلاقی پیدا کرد. تعداد زیادی از شبکه های کردی مواد مخدر در بازارهای هلند، آلمان، بریتانیا با مشکلات زیادی مواجه شدند در حالی که این کشورهای قبلا مقصدهای اصلی تحویل هروئین بودند. گاهی این شبکه ها نمی توانستند ماهها هروئین را بار بزنند. در نتیجه، آنها کمتر تمایل داشتند به پ ک ک مالیات بپردازند. سهم بازار شبکه های کردی مواد مخدر به سه دلیل کاهش یافت. نخست، بازارهای اروپایی با کساد دریافت مواد مخدر به ویژه کوکائین مواجه شدند (UNODC 2004, EMCDDA 2004). عرضه این مواد تحت کنترل سازمان های اروپای شرقی، روسی و آمریکای جنوبی قرار دارد. ورود شبکه های کردی مواد مخدر به این مواد بعید است چون این سازمان خیلی در هم تنیده شده اند. دوم، پس از جنگ جهانی دوم، سازمان های اروپای شرقی به عنوان عرضه کنندگان مواد مخدر به میدان آمده اند. آلبانیایی ها و روس ها شبکه های پیچیده قاچاق و توزیع مواد مخدر ایجاد کردند که بر انحصار گروه های جنایی و سازمان یافته ترکیه غلبه کرد. از این رو سهم بازار شبکه های کردی مواد مخدر خیلی سریع کاهش یافت. با کاهش مواد و افت شدید بازار، پرداخت مالیات میهنی توسط شبکه های کردی مواد به  پ.ک.ک سخت شد. به همین خاطر این شبکه ها در برابر پ.ک.ک مقاومت کردند. در چنین فضایی بود که پ.ک.ک شبکه های قاچاق مواد مخدر خود را در اوراسیا ایجاد نمود. شبکه های توزیع مواد مخدر پ.ک.ک به تدریج شبکه های کردی را به چالش کشید و آنها را بیرون انداخت. این سبب درگیری های متعدد بین پ.ک.ک و شبکه های کردی در آلمان، هلند و بریتانیا شد. (Pek and Ekici, 2007) به ویژه پس از نیمه دوم دهه نود میلادی، نهادهای اجرایی اروپایی به صورت مستمر وقوع درگیری های خشن بین پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر برای کنترل توزیع خیابانی را گزارش کردند. در لندن، درگیری ها بین بمباجیلار”بمبگذاران” و پ.ک.ک در سال ۲۰۰۰ به اوج خود رسید. (BBC, April 7, 2006) بمباجیلار یک شبکه پیچیده توزیع مواد مخدر است که تحت ریاست خانواده بایبایسین به ویژه عبدالله بایبایسن کار می کند. اعضای این گروه از بین جوانان کرد مهاجر انتخاب شده اند. در بیستم نوامبر ۲۰۰۲، درگیری های شدید خیابانی بین بمباجیلار و پ.ک.ک را گزارش کردند که یک کشته و بیست زخمی بر جای گذاشت. (BBC, April 7, 2006)

 

بورنکرک و یشیلگوز (۲۰۰۴) درگیری های شدید بین پ.ک.ک و دیگر گروه های کردی در آمستردام هلند را نیز گزارش کردند. به نوشته آنها، پ.ک.ک  از فنون مختلف برای ترساندن شبکه های کردی مواد مخدر استفاده کرد. این شامل قتل، بریدن سر، گزارش کردن فعالیت آنها به پلیس شد. این به هم خوردن روابط از سال ۲۰۰۰ به تدریج علنی تر شد. پس از زندانی شدن “حسین بایباسین” قوی ترین قاچاقچی مواد مخدر در هلند این درگیری ها تشدید شد. (Bovernkerk and Yesilgoz 2004) بایباسین احساس کرد به وی خیانت شده و پ.ک.ک را متهم کرد در طی دادگاه از وی حمایت سیاسی نکرد. از آن پس خانواده بایبایسین به جرگه مخالفان پ.ک.ک پیوست که انحصار مواد مخدر قاچاق شده از ترکیه را به دست گرفت. (Summers, 2006) بایباسین و عبدالله اوجالان هر دو اعتراف کردند همکاری آنها در دهه نود پایان یافته بود (KOM 2005b) و روابط خصمانه دارند.

 

همکاری پ.ک.ک با سازمان های قاچاق مواد مخدر نیز چهره آن را بیشتر تخریب نمود. ایدئولوگهای پ.ک.ک نخست این گروه را ناسیونالیست و نه شبکه ای جنایی معرفی کردند. خیلی از شبه نظامیان و هواداران تا وقتی به پ.ک.ک متعهد ماندند که به مسئله استقلال متعهد بماند. فعالیت پ.ک.ک در زمینه مواد مخدر هم حمایت این افراد و هم اربابان خارجی آن را کم کرد. پس از آن که ترکیه اسناد مرتبط با فعالیت پ.ک.ک در زمینه مواد مخدر را منتشر کرد، خیلی از کشورهای غربی این گروه را در لیست سازمان های تروریسم مواد مخدر قرار دادند. بنابراین، ارتباط با قاچاق مواد مخدر به نقطه ضعف پ.ک.ک تبدیل شد.

ادامه دارد…

 

نویسندگان:

دکتر اکیجی، پژوهشگر ارشد بخش مرکزی مواد مخدر در اداره مبارزه با قاچاق و جنایات سازمان یافته است.

پرفسور ویلیامز استاد امنیت بین الملل و مدیر مرکز ماتیو ریدوی برای مطالعات امنیت بین الملل در دانشگاه پیتسبرگ است.

دکتر آکبولوت پژوهشگر ارشد در پلیس ملی ترکیه است.

 

رفرنسها:

* United Nations Office on Drugs and Crime, UNODC .(2004). World Drug Report 2004 Volume 1: Analysis. United Nations Publications. Vienna

* Pek A. & Ekici, B., (2007) “Narcoterrorism in Turkey: The Financing of PKK-KONGRA GEL From Illicit Drug Business”, Eds in Nikbay O. and Hancerli S. (2007) Understanding and Responding to the Terrorism Phenomenon: A MultiDimensional Perspective, NATO Science for Peace and Security Series – E: Human and Societal Dynamics

* BBC, (April 7, 2006), “The Rise and Fall of a drugs empire” by Chris Summers,

* Bovenkerk, F & Chakra, B.A. (2004). Terrorism and Organized Crime. Forum on Crime and Society, Vol. 4, Numbers 1 and 2. p.2

* Bovenkerk, F., & Yeşilgöz, Y. (2004). Türkiye’nin Mafyası (Turkish Mafia). Iletişim Yayinlari. Cagaloglu/Istanbul

* Summers, C, (2006), “The Rise and fall of a drugs empire”, available at http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/4787088.stm, [accessed April 1, 2010]

* KOM (2005). Narco-terrorism in Turkey: The nexus of PKK, DHKP/C and TKP/ML terrorist organizations with illicit drug business. Headquarters /Ankara, Turkey: 2005

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی