این مقاله به بررسی روابط درونی و در حال تغییر پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر می پردازد. برای درک ماهیت فعل و انفعال روابط این سازمان های با انگیزه های خیلی متفاوت، نویسندگان به بررسی اظهارات مستند مسئولان امور مواد مخدر، عوامل پ.ک.ک و جنایتکاران محکوم مواد مخدر پرداخته اند. فعل و انفعال پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر به عنوان یک مطالعه موردی انتخاب شد، چرا که این مطالعه سبب ایجاد نگاهی مهم در مورد مسئله وسیع تر و جدل برانگیزتر مربوط به روابط بین سازمان های تروریستی و جنایی می گردد.

پ ک ک؛ از “مالیات میهنی” تا سلطه بر قاچاق مواد مخدر

در طی دهه نود میلادی، شبکه های کردی مواد مخدر کمتر به پرداخت “مالیات میهنی” به پ.ک.ک تمایل نشان دادند و دلیل آن نیز افت سود این شبکه ها بود. در این فضا بود که پ.ک.ک روز به روز بیشتر وارد قاچاق انواع مواد مخدر و مواد شیمیایی و عمدتا هروئین، پایه مرفین، چسب تریاک، حشیش، استیک آنهدیرید و مواد مخدر مصنوعی شد. سران پ.ک.ک هسته های ویژه ای را وارد تجارت مواد مخدر کردند. این هسته ها به فرماندهان منطقه ای و حسابداران آنها گزارش می کردند. عوامل پ.ک.ک در مسیر بالکان به سردسته های اصلی مواد مخدر تبدیل شدند. این عوامل خیلی سریع با شرایط جدید وفق پیدا کردند چون تجربه بازار مخفی را داشتند. در اواخر دهه نود میلادی، پ.ک.ک فعالیت های شبکه های کردی مواد مخدر را محدود نمود.

فعالیت پ.ک.ک در حوزه مواد مخدر مورد تایید اعضای مختلف از جمله عوامل ارشد آن قرار گرفته است. شمدین ساکیک، رئیس کمیسیون حقوق بشر (پ.ک.ک) اعتراف کرد “مواد مخدر منبع اصلی تامین مالی ما است. پ.ک.ک پول کلانی از مواد کسب می کند. با این پول، اسلحه می خریدیم. به عنوان مثال، ۵۰ موشک استینگر از یونان خریدیم. تعدادی سلاح از کشورهای دیگر نیز خریدیم” (www.tubim.gov.tr) بیشتر محکومان جنایی نیز اعتراف کردند پ.ک.ک قاچاقچیان را مجبور می کرد از طرف این سازمان فعالیت کنند. افرادی که خودداری می کردند تهدید به مرگ می شدند. یکی از محکومان به نام م. د. خاطرنشان ساخت: “ارباب من به نام محمد یک قاچاقچی اصلی مواد مخدر است. من حین قاچاق هروئین وی دستگیر شدم. پس از خروج از زندان، او مرا مسئول کشف و ضبط مواد دانست. او تهدید کرد یا باید پول آن محموله را بپردازم یا باید به عضویت پ.ک.ک در آیم.” (KOM 2005b, p.32)

نهادهای امنیتی ترکیه بارها کشف و ضبط مواد مخدر متعلق به پ.ک.ک در مخفیگاه های آن را گزارش کرده اند. طبق گزارش پلیس (۲۰۰۵) نیروهای نظامی و انتظامی بین سال های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۷ یعنی دوره اوج فعالیت های تروریستی پ.ک.ک در بیش از ۶۰ مخفیگاه پ.ک.ک مواد مخدر کشف کرده اند. در گزارش (۲۰۰۵) پلیس در مورد ارتباط موارد شناسایی شده تروریسم پ ک ک و مواد مخدر به صورت مفصل بحث شده است. در ژوئیه ۱۹۹۶، نیروهای ژاندارمری گزارش کردند تعدادی از اعضای پ.ک.ک در درگیری های مسلحانه کشته شدند. پس از پایان درگیری، مقدار ۲۰ کیلوگرم هروئین همراه جنازه ها پیدا شد. تحقیقات بعدی سبب شد تا مزارع کشت مواد مخدر توسط آن تروریست ها نابود گردد. در ۲۳ مارس ۱۹۹۳ در یک مورد دیگر، نیروهای امنیتی به مخفیگاه های پ.ک.ک در استان دیاربکر حمله کردند. این حمله به کشف انواع سلاح و ۳۵۰ کیلو هروئین منجر شد. یکی از افراد فراری به نام ک. ک. در مرز “کاپی کوله” حین فرار با هویت جعلی دستگیر شد. وی در دادگاه گفت: “من قاچاق مواد را از طرف پ.ک.ک انجام می دهم. پول حاصله را به سران پ.ک.ک در آلمان می دهم.” یک عامل مهم دیگر به نام س. ک. در این پرونده نیز اعتراف کرد از طرف پ.ک.ک مواد مخدر را قاچاق می کند. همان طور که ارقام جدول ۳ نشان می دهد قاچاق مواد مخدر بخش بسیار مهمی از درآمد پ.ک.ک را تشکیل می دهد.

 

جدول شماره – ۳ : بعضی از موارد مواد کشف شده در کمپ های سیاسی و مخفیگاه ها

منبع: گزارش پلیس (۲۰۰۵ ب). تروریسم مواد مخدر در ترکیه. رابطه سازمان های تروریستی پ.ک.ک/راه انقلابی/جنبش چپ با تجارت مواد مخدر. آنکارا/ترکیه/۲۰۰۵٫

نهادهای مختلف اروپایی نیز همانند ترکیه نقش روزافزون پ.ک.ک  در عرضه مواد مخدر را گزارش می کنند. دادستان آلمان اعلام کرد ۸۰ درصد هروئین وارد شده به اروپا توسط پ.ک.ک یا گروه های وابسته به آن تامین می گردد. (Tudor 2002) مقامات ایتالیایی اعلام کرده اند پ.ک.ک بخش قابل توجهی هروئین به این کشور وارد می کند. (Ventura 1998) دستگاههای مختلف امنیتی هلند، آلمان، سوئد، بریتانیا و اسپانیا و پلیس بین الملل گزارش کرده اند پ.ک.ک عامل مهم تامین مواد مخدر اروپاست. (Dandurand and Chin, 2004) یک گزارش اولیه پلیس بین الملل در سال ۱۹۹۹ نشان می دهد این نهاد بیش از ۱۰۰ مورد پرونده قاچاق را بررسی کرده که پ.ک.ک در آن دخالت داشته است. این تحقیقات به کشف و ضبط بیش از ۱۵ تن انواع مواد مخدر منجر شد. (Interpol 1999) در ۷ ژانویه ۱۹۹۳، شش عضو پ.ک.ک در آفنباخ آلمان با ۵ کیلو هروئین دستگیر شدند. (Sahin 2001) یکی از دستگیرشدگاه به نام. آ. د. مسئول حسابداری آن منطقه بود. وی از مدتها پیش به خاطر فعالیت مالی برای پ.ک.ک در لیست افراد تحت تعقیب ترکیه قرار داشت. (Sahin 2001) دستگاههای انتظامی اروپا نیز گزارش کردند استفاده از زبان کردی و کدهایی به زبان کردی شناسایی را برای پلیس خیلی سخت می کند. پلیس در مقابله با هسته های مخفی مواد مخدر پ.ک.ک دچار مشکل می شود. در بیشتر موارد مشکل حرف نویسی و ترجمه ارتباطات به کردی وجود دارد.

با وجود این، سازمان های مختلف پژوهشی نیز فعالیت پ.ک.ک در حوزه مواد مخدر را گزارش کرده اند. فرانسوا هو، رئیس موسسه جرم شناسی پاریس، گزارش کرده پ.ک.ک مسئول ورود ۸۰ درصد هروئین به فرانسه است و هر سال میلیون ها دلار از این راه کسب می کند. (PIC B, 1997) سادات لاچینر، رئیس مرکز تحقیقات بین المللی خاطرنشان می سازد که “بین ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵ فقط در هلند بیش از ۴۰۰ کیلو هروئین از عوامل پ.ک.ک در هلند کشف و ضبط شده است. با ارجاع به داده های سال ۲۰۰۵ هنوز هم پ.ک.ک عامل ۸۰ درصد هروئین اروپاست… همه افراد نیز کردهای ترکیه هستند. پ.ک.ک این افراد را مدیریت می کند. بیش از ۱۰۰۰ عضو پ.ک.ک در بریتانیا زندانی هستند.” (Laciner, 2007)

انحصار روزافزون پ.ک.ک در توزیع هروئین

توزیع مواد مخدر آخرین ایستگاه برای شبکه های جنایی و سازمان های تروریستی است که به شبکه های خیلی تخصصی و خیلی پنهان منجر می گردد. در اواخر دهه نود میلادی، بازار هروئین در هلند، آلمان و بخش هایی از بریتانیا تحت کنترل پ.ک.ک بود. (Bovernkerk and Chakra, 2004) پ.ک.ک نه تنها از کادرهای مستقر خود بهره برد بلکه مهاجران کرد را نیز ناچار کرد تا مواد مخدر را برای آن توزیع نمایند. با توجه به تعداد زیاد مهاجران کرد بیکار و فقیر در خیابان های شهرهای اروپایی یافتن افراد برای توزیع مواد کار دشواری برای پ.ک.ک نبود. به علاوه، پ.ک.ک از حمایت سیاسی در اروپا سواستفاده کرد و برای شناسایی و استفاده از افراد به کمپ های پناهندگان سیاسی نفوذ کرد تا این افراد را برای توزیع مواد بکار گیرد.

تعداد زیادی از نهادهای اروپایی در مورد کنترل پ.ک.ک بر توزیع مواد مخدر در اروپا گزارش منتشر کردند. به عنوان مثال، در سال ۱۹۹۳ دستگاه های پلیسی آلمان تعداد زیادی کودکان کرد را به خاطر توزیع مواد مخدر دستگیر کردند. بیشتر این کودکان در طی بازجویی های خود اعتراف کردند عوامل پ ک ک در آلمان آنها را هدایت می کنند. (Sahin 2001) در سپتامبر ۱۹۹۳، پلیس هامبورگ گروهی از توزیع کنندگان هروئین از جمله یک کودک ۱۱ ساله را دستگیر کرد. (The McKenzie Institute 2006) تحقیقات نشان داد پ.ک.ک این کودکان و مهاجران را فقط برای توزیع مواد مخدر آورده است. در ژانویه ۱۹۹۴، پلیس اشتوتگارد ۷۶ کرد عامل توزیع مواد مخدر را دستگیر کرد و ۶ نفر از آنها سابقه عضویت در پ ک ک را داشتند (KOM 2005b). بیشتر افراد محکوم اعتراف کردند از طرف پ.ک.ک دست به توزیع مواد می زنند. در هفتم سپتامبر ۱۹۹۹ نیز پلیس آلمان یک شبکه پیچیده دیگر توزیع مواد مخدر را متلاشی کرد. عملیات نشان داد پ.ک.ک  انحصار توزیع مواد در هامبورگ و هانوور را در دست دارد. تحقیقات پلیس نشان داد توزیع کنندگان مواد مخدر هر ماه مبلغ ۱۰ میلیون مارک آلمان برای پ.ک.ک پول کسب می کنند. یکی از محکومان مواد مخدر در آلمان اعلام کرد : “من با فردی با نام رمز صادق دیدار کردم. او مسئول هماهنگی مواد مخدر از طرف پ.ک.ک است. او با روشی زورگویانه مرا وادار کرد تا مواد مخدر بفروشم. وی گفت پ.ک.ک بر فروش من هفتاد درصد کمیسیون تعیین خواهد کرد.” (KOM 2005b, p.91)

پ.ک.ک از مراکز فرهنگی و کمپ های پناهندگان کرد نیز به عنوان پایگاهی برای پیدا کردن توزیع کنندگان مواد مخدر استفاده نمود. طبق گزارش پلیس (۲۰۰۳) تعداد ۲۹۸ مرکز فرهنگی (متعلق به پ.ک.ک) در اروپا وجود داشتند که به عنوان مرکز توزیع مواد مخدر عمل می کردند. نهادهای مختلف امنیتی اروپا در مورد کشف مواد مخدر کمپ های پناهندگان کرد گزارش کردند. وقتی در ششم ژانویه ۱۹۹۶ یک توزیع کننده کرد مواد مخدر و یک مصرف کننده آلمانی دستگیر شدند (KOM 2005b)، ادامه تحقیقات به کشف مقدار قابل توجهی مواد در محل اقامت فرد توزیع کننده منجر شد. این محل مکانی تحت کنترل پ.ک.ک و برای پناهندگان بود. گزارش پلیس نشان داد در همان مجتمع چندین مورد دیگر کشف مواد صورت گرفته است. در دهم نوامبر ۱۹۹۳، پلیس آلمان ۲۲ کرد را با ۱۶ کیلو هروئین دستگیر کرد. تقریبا همه آنها در کمپ های پناهندگان زندگی می کردند و ۷ نفر نیز به خاطر عضویت در پ.ک.ک تحت تعقیب پلیس ترکیه بودند. (KOM 2005b, p.94) در سال ۱۹۹۲ پلیس هامبورگ چندین کودک کرد را به خاطر توزیع مواد مخدر دستگیر کرد. (Hamburg Local TV, September 15 1995) تحقیقات نشان داد همه این کودکان توسط پ.ک.ک و برای فروش مواد مخدر آورده شده اند. این کودکان در طی بازجویی ها اعتراف کردند پ.ک.ک به زور آنها را وادار به فروش مواد می کند چون سن آنها به حد قانونی نرسیده لذا زندانی نمی شوند. (Hamburg Local TV, September 15 1995) یک منبع مطلع نیز افشا کرد “پ.ک.ک از مهاجران با تهدید می خواهد در اروپا برای آن مواد مخدر بفروشند. این مهاجران این کار را انجام می دهند چون بیکار و گرسنه هستند. آنها همیشه با ریسک استرداد مواجه هستند. آنها تهدید می شوند اگر قبول نکنند، مکان آنها را به پلیس اطلاع خواهند داد. ”

نتیجه

تعامل پ.ک.ک با شبکه های کردی مواد مخدر خط سیر مستقیم نداشت. بلکه از یک الگوی (U) وارونه پیروی نمود. روابط اولیه پ.ک.ک با این شبکه ها به صورت گرفتن مالیات و اخاذی از فعالیت در زمینه مواد مخدر بود. همزیستی در خاک و فضای فرصت مشترک زمینه فعالیت مشترک بین شبکه های کردی مواد مخدر و پ.ک.ک را فراهم آورد. بیشتر محکومین پ.ک.ک از جمله عبدالله اوجالان اعتراف کردند پ.ک.ک در مرز های ترکیه ۱۰ درصد بر مواد مخدر مالیات وضع می کند. ایست های گمرک و بازرسی پ.ک.ک این امکان را داد که کنترل تردد قاچاقچیان مواد مخدر را به دست بگیرد. در بعضی اقدامات شبیه پرو بود که در در دهه نود در دره های بالای هوآلاگا با گروه “راه درخشان” همکاری مواد مخدر می کرد. اگرچه این اغلب به عنوان نمونه همکاری قاچاقچیان مواد مخدر معرفی شده، این همکاری گروه راه درخشان با دیگر قاچاقچیان را گاهی روابط شبیه ازدواج نیز نامیده اند. در پرو قاچاقچیان قبول می کردند که گروه راه درخشان از آنها محافظت کند و در قبال آن پول دریافت نماید. این به ضرر قاچاقچیان بود چون در اغلب موارد بیشتر از مبلغ تعیین شده از قاچاقچیان می گرفت. روابط پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر نیز چنین بودند چون این رابطه هرگز برابر نبوده است.

این رابطه به تدریج یک طرفه شد. به تدریج پ.ک.ک با این شبکه ها درگیر شد. نخست، پ.ک.ک مالیات میهنی سنگینی از شبکه های کردی گرفت. این سبب واکنش شبکه های کرد شد چون سهم آنها به خاطر حضور جنایتکاران روسی، آلبانیایی، مراکشی کم شده بود. با کاهش تقاضای هروئین در اروپا، شبکه های کردی با مشکلات بیشتری مواجه شد. این باعث شد دادن مالیات برای شبکه های کردی سخت تر گردد. عوامل پ.ک.ک به شبکه های کردی حمله کردند. خانواده بایباسین واکنش نشان داد اما نتوانست مانع پ.ک.ک گردد و این گروه انحصار را به دست گرفت. درگیری های شدیدی به ویژه در هلند و بریتانیا بین پ.ک.ک و شبکه های کردی رخ داد. این همکاری هرگز به دوره قبل از دهه نود میلادی برنگشت.

پ.ک.ک به جای وابسته ماندن به این شبکه ها خودش دست به ایجاد هسته های مواد مخدر زد. هسته های مخفی پ.ک.ک در مسیر بالکان سبب شد بتواند انحصار مواد مخدر را به دست بگیرد. اعضای آن در تولید، پردازش، فروش و پولشویی ماهر شدند. پیچیدگی دستگاه پ.ک.ک سبب شد تا این شبکه ها نتوانند وارد آن شوند.

مسائل عمیق تری در این تحلیل ما در مورد روابط پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر وجود دارد. تجربه روابط پ.ک.ک و شبکه های کردی نشان می دهد دیدگاه همکاری همیشگی پ.ک.ک با این شبکه ها درست پیش بینی نشده بود. تنش بین پ.ک.ک و شبکه های کردی مواد مخدر نشان می دهد رابطه بین یک گروه جنایتکار و سیاسی و شبکه های صرفا جنایی نمی تواند پایدار باشد. چون پ.ک.ک روش تنش، رفتن مالیات و اخاذی را در پیش گرفت و مخالفان را به صورت فیزیکی حذف نمود. این تحلیل نشان می دهد دیدگاه بعضی ناظران مبنی بر همکاری بلند مدت بین آنها درست نیست. حداقل در این مورد استفاده از روش های جنایی توسط یک سازمان تروریستی مهم تر از همکاری با جنایتکاران بوده است – اگر چه روابط اولیه پ ک ک با این شبکه ها برای آن مفید بود و به این سازمان کمک کرد تا دانش و مهارت لازم را کسب کند.

در یک سطح این مسئله تجربه تطبیق و دستاورد قابل توجه پ.ک.ک با شرایط است. اما این رابطه جنبه سراشیبی داشته است. در واقع استفاده تروریست ها از روش های جنایی برای تامین مالی عواقب پارادوکس داشته، گروه را در کوتاه مدت تقویت کرده، شاید در بلند مدت آن را دربر گرفته یا تضعیف نماید. تامین مالی با روش جنایی می تواند به گروه های تروریستی کمک کند تا فعالیت سیاسی و نظامی خود را گسترش دهند اما بدون ریسک نیست و می توان این را از نظر قرار گرفتن در لیست گروه های جنایی درک نمود. آن دسته از گروه های تروریستی که علنا وارد فعالیت مواد مخدر می شوند با مسئله عدم مشروعیت مواجه می گردند و نمی توانند حامی سیاسی پیدا نمایند. همچنین تامین مالی با مواد مخدر می تواند هویت آنها را از بین ببرد چون چیزی که وسیله برای رسیدن به هدف است به خود هدف تبدیل می شود. در چنین فضایی، خواسته آنها به آسانی نابود می شود. به عبارت دیگر پ.ک.ک با ورود به فعالیت مواد مخدر هر چند از نظر مالی توانسته موفق شود اما این شمشیر دولبه است و می تواند به تضعیف این سازمان تروریستی منجر شود.

پایان مقاله

…………

نویسندگان:

دکتر اکیجی، پژوهشگر ارشد بخش مرکزی مواد مخدر در اداره مبارزه با قاچاق و جنایات سازمان یافته است.

پرفسور ویلیامز استاد امنیت بین الملل و مدیر مرکز ماتیو ریدوی برای مطالعات امنیت بین الملل در دانشگاه پیتسبرگ است.

دکتر آکبولوت پژوهشگر ارشد در پلیس ملی ترکیه است.

 

رفرنس:

 

* KOM. (2005). Narco-terrorism in Turkey: The nexus of PKK, DHKP/C and TKP/ML terrorist organizations with illicit drug  business. KOM Headquarters /Ankara, Turkey: 2005

* Tudor, R. (2002). The Drugs Mafia Finances the Terrorist Organization in Romania. Ziua Bucharest, 11 February 2002 (FBIS Document EUP20020211000247)

* Ventura, M. (1998). “It is the PKK that brings heroin to Italy.” II Giornale (Milan) December 15, 1998

* Dandurand, Y. & Chin, V. (2004). The Links Between Terrorism and Other Forms of Crime. A report submitted to the Foreign Affairs of Canada and United Nations Office on Drugs and Crime. The international Center for Criminal law reform and Criminal Justice Policy. British Columbia Canad

* Interpol General Secretariate. (1999). Financing of Terrorism. Paper presented at International Terrorism Symposium. Colombo, Sri Lanka.

* Sahin, F.S. (2001). Case studies in terrorism-drug connection: the Kurdistan Workers’ Party, The Liberation Tigers of Tamil Eelam, and the Shining Path (unpublished master thesis). University of North Texas. Robert B. Toulouse School of Graduate Studies

* Bovenkerk, F & Chakra, B.A. (2004). Terrorism and Organized Crime. Forum on Crime and Society, Vol., Numbers 1 and 2. p.2

* The McKenzie Institute,  (۲۰۰۶), “Terrorism and Crime: A natural partnership”, available at http://www.mackenzieinstitute.com/2003/other_peoples_wars7.htm,   [accessed March 25, 2010]

* Hamburg Local TV Broadcast (September,). PKK organizes teenagers for heroin distribution in Hamburg. Retrieved from; http://www.ataa.org/ataa/ref/pkk/mfa/pkkdrugs.html, on December 5, 2006

بیشتر بخوانید:

 

 قسمت اول

قسمت دوم

قسمت سوم

قسمت چهارم

قسمت پنجم

قسمت ششم

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی