آدم لوشینتی، نویسنده و روزنامه نگار مقیم اقلیم کردستان

آتش زدن پایگاه نظامی ارتش ترکیه از سوی معترضین در شمال عراق در آخرین روزهای ماه گذشته نشان می دهد که کردهای عراق بین چکش همسایه قدرتمند خود در شمال و سندان پ.ک.ک قرار دارند که از منطقه کوهستانی به عنوان پایگاه جنگی خود علیه حکومت ترکیه استفاده می کند.

معترضان کرد در ۲۶ ژانویه به پایگاه نظامی ترکیه در منطقه عمادیه اقلیم کردستان عراق یورش بردند و پایگاه و تجهیزات نظامی آن را آتش زدند. عکس هایی از معترضانی که در بالای یک تانک  قرار داشتند، گرفته شد. یکی از معترضین کشته شد و دستکم ۱۰ نفر دیگر در اعتراضی که پس از چهار نفر در یک حمله هوایی ترکیه کشته شدند، زخمی شدند.

نیروهای ترکیه در تعدادی از پایگاه های داخل عراق در نزدیکی مرز، حدود ۲۰ سال است که مستقر شده اند. این اولین بار بود که کردهای عراق به یکی از این پایگاه ها حمله کردند. سرانجام نیروهای امنیتی اقلیم، جمعیت را پراکنده کردند، در حالی که هواپیماهای ترکیه هم در این ناحیه در ارتفاعی پایین در حال پرواز بودند.

از زمان پایان آتش بس بین ترکیه و پ.ک.ک در سال ۲۰۱۵ پس از دو سال وقفه، تعداد حملات هوایی ترکیه در شمال عراق به پایگاه های پ.ک.ک (به عنوان بخشی از یک درگیری سی ساله با نیروهای امنیتی) افزایش یافته است.

در حالی که دولت اقلیم کردستان همچنان با حضور پ.ک.ک در قلمرو تحت کنترل خود مخالفت می کند، اقدام نظامی علیه کردها به دلیل ترس از خشونت های مردمی ناپسند است. 

از آنجایی که مقامات عراقی و کردی از حملات هوایی ترکیه و حضور نظامی آن در منطقه جلوگیری نمی کنند، خشم عمومی و تظاهرات مردمی ممکن است تشدید یابد.

“سرکوت شمس”، نماینده پارلمان عراق و از اپوزیسیون کردی حزب نسل نو، گفت: “اگر ترکیه همچنان به هدف قرار دادن افراد غیرنظامی بپردازد، مردم مستقیما با پایگاه های ترکیه مقابله می کنند .”  وی افزود که حملات هوائی ترکیه “ثابت می کند که در روزهای دشوار، حکومت اقلیم کردستان مردم خود را تنها می گذارد”. 

ترکیه نیز در این باره گفت که اعضای پ.ک.ک در میان افراد غیرنظامی پنهان شده بودند و به پایگاه نظامی در عمادیه حمله کردند تا درگیری بین نیروهای ترک و ساکنان محلی را به وجود آورند. سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه گفت که ترکیه برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان متعهد به انجام هر کاری است. در حالی که “رجب طیب اردوغان”، رئیس جمهور ترکیه، بیشتر مایل به مبارزه است و می گوید “ما حق زندگی هر کسی را که صلح و رفاه ما را هدف قرار  دهد، چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور به رسمیت نمی شناسیم. “

عراق نیز در جریان حمله ترکیه به معترضان، سفیر ترکیه را فراخواند، اما در این دیدار، عراق با اشاره به پ.ک.ک رسما اعلام کرد که بغداد اجازه استفاده از خاک خود برای مورد حمله قرار گرفتن کشورهای همسایه را نمی دهد. به همین ترتیب، دولت اقلیم کردستان، ضمن ابراز تاسف نسبت به تلفات این حادثه، با اشاره به پ.ک.ک گفت که یک دست پنهانی پشت این حوادث است و قول داد که اقدام قانونی علیه کسانی که اعتراضات را انجام داده اند، انجام دهند. 

هواپیماهای ترکیه حملات پی در پی هوایی و زمینی را در شمال عراق از دهه ۱۹۸۰ آغاز کرده اند و براساس توافقنامه ای با صدام حسین، رئیس جمهور معدوم عراق، نیروهای ترکیه اجازه یافتند که از مرز عبور کنند و برای دفاع از خود در پی  ستیزه جویان پ.ک.ک باشند. 

کردهای عراق اغلب از حملات ترکیه شکایت دارند. بدترین و دردناکترین رویداد در سال ۲۰۱۱ هنگامی رخ داد که هواپیماهای ترکیه ۳۵ غیرنظامی را در نزدیکی روستای مرزی روبوسکی به عنوان قاچاقچیان وابسته به پ.ک.ک کشتند. اخیرا دولت اقلیم کردستان نیز در مورد کشته شدن غیرنظامیان در حمله هوایی در ماه مارس سال گذشته و نیز حمله هوایی ماه نوامبر که منجر به کشته شدن یکی پیشمرگه نیز شد، ابراز نگرانی کردند.

دولت عراق همچنین حضور نظامی ترکیه را در ۱۱ پایگاه نظامی در شمال عراق، از جمله اقلیم کردستان، محکوم کرد.  پارلمان عراق در سال ۲۰۱۶، قبل از نبرد با داعش در موصل، از نیروهای ترکیه خواست تا کشور را ترک کنند، اما فایده ای نداشت. 

ترکیه یک شریک تجاری بزرگ و مسیر صادراتی مهم برای نفت عراق است. برای  اقلیم کردستان نیز، ترکیه یک نیروی حیاتی برای اقتصاد است؛ مغازه ها در کردستان عراق پر از مواد غذایی ترکی است. ” لاوک غفوری”، یک تحلیلگر سیاسی در اربیل در این زمینه گفت: «شگفت آور نیست که دولت اقلیم کردستان موضع قویتری نسبت به ترکیه نداشته است.» 

غفوری گفت: “بیانیه اقلیم کردستان بسیار ضعیف بود، اما آنها هیچ انتخاب دیگری نداشتند”  وی با اشاره به روابط اقتصادی آنکارا با اقلیم افزود که دولت اقلیم کردستان عراق از لحاظ اقتصادی به ترکیه نیاز دارد و روابط اقلیم با ترکیه نه تنها تغییر نخواهد کرد بلکه ادامه خواهد یافت و احتمالا در ماه های آینده بهبودتر هم خواهد یافت ” .

اما خشم مشتعل شده در میان کردهای اقلیم تنها متوجه ترکیه نیست؛ بلکه بسیاری از کردها می خواهند پ.ک.ک و حامیان آن در سراسر اقلیم کردستان عراق که حمایت مردمی ندارند اقلیم کردستان را ترک کنند. 

غفوری گفت: «این تظاهرات پس از ناامیدی مردم از پ.ک.ک و بمباران مکرر ترکیه شعله ورتر شد.» 

“دیندار زیباری” ریاست هیات ارزیابی و پاسخگویی به گزارش های بین المللی حکومت اقلیم کردستان نیز در این باره  گفت که دولت اقلیم با اقدامات ترکیه و پ.ک.ک در منطقه مخالف است. وی همچنین گفت: “ما اجازه نمی دهیم که هر کسی از خاک ما برای حمله به همسایگان ما و یا ایجاد یک تهدید امنیتی استفاده کند … شهروندان اقلیم نیز دیگر نباید قربانی درگیری های این گروه ها با کشورهای همسایه شوند.” 

زبیاری با انتقاد از ترکیه و پ.ک.ک گفت که ۳۶۰ روستا در شمال عراق به علت بمباران هوایی تخلیه شده اند و آنها بارها سعی کردند که به خانه های خود بازگردند، اما پ.ک.ک مانع بازگشت شهروندان به خانه های خود شدند.”

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی