تشدید اختلافات داخلی، نامشخص بودن سرنوشت شهرهایی مانند کرکوک، حضور گروه‌های تروریستی و حذف عناصر حامی همه‌پرسی غیرقانونی، نتایج رخدادی بود که جز عربستان و اسرائیل حامی دیگری نداشت.

کورد هوال/ دو سال پیش در چنین روزی مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان، موسوم به پارتی همه‌پرسی استقلال را برگزار نمود. این همه‌پرسی نقطه عطفی در تاریخ اقلیم کردستان به ویژه در کارنامه خانواده بارزانی است. فقط عربستان و اسرائیل و البته کشورهای ذره‌ای مانند امارات و بحرین از این همه‌پرسی حمایت کردند. هدف آنها نیز ضربه به ایران و سپس به ترکیه بود.

 خانواده بارزانی از دوران عثمانی مسئول ایجاد ناامنی در شمال عراق کنونی بودند که در آن زمان بخشی از ایالت موصل تحت کنترل عثمانی بود. پس از آن که عثمانی شکست خورد و عراق تاسیس شد، شیخ محمود برزنجی و خانواده بارزانی‌ها در مراحل مختلف دست به شورش زدند تا این که در سال ۱۹۴۶ ملامصطفی بارزانی تحت فشار عراق تحت قیمومت بریتانیا به ایران فرار کرد و این رخداد با تاسیس جمهوری مهاباد با حمایت شوروی مصادف شد.

پس از یازده ماه و پایان عمر این جمهوری، ملامصطفی با تعدادی از افراد خود راهی شوروی شد و ۱۳ سال در آنجا ماند. با کودتای عبدالکریم قاسم در سال ۱۹۵۸ و سقوط سلطنت و تبدیل عراق به جمهوری، بارزانیِ پدر به عراق بازگشت. از سال ۱۹۶۱ باز هم شورش را آغاز کرد و با حمایت شاه و اسرائیل تا ۱۹۷۵ به شورش علیه دولت مرکزی ادامه داد. با قطع شدن حمایت  شاه ایران به دلیل توافق وی با صدام، بارزانی ناگهان سقوط و در سال ۱۹۷۵ در آمریکا فوت کرد.

 پس از او ادریس و سپس مسعود بارزانی، پسرانش، ریاست حزب دموکرات را به دست گرفتند و جلال طالبانی نیز از وی جدا شد و اتحادیه میهنی کردستان (یکیتی) را تاسیس نمود. دو حزب بارها با هم درگیر شدند؛ تا این که پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ و ایجاد مدار ۳۶ درجه، بخشی از مناطق کُرد عملا مستقل شد. در طی این مدت درگیری داخلی و جنگ میان پارتی و یکیتی، ادامه داشته و این دو گروه، طی درگیری مسلحانه چند هزار نفر از همدیگر کشتند. این اختلافات داخلی تا سقوط صدام در سال ۲۰۰۳ ادامه یافت. در این سال، عراق فدرال و اقلیم کردستان نیز حکومتی فدرال و رسمی‌ شد اما عملا هنوز هم سیستم دواداره‌ای دارد. یعنی پارتی و یکیتی هرکدام یک منطقه را تحت کنترل دارند.

از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۷ مسعود بارزانی ریاست اقلیم را در دست داشت و علیرغم سپری شدن چند سال از دوره ریاست وی، از قدرت کناره گیری نمی‌کرد. زیرا هدف وی همه‌پرسی استقلال بود و اینکه نام خود را به عنوان بنیانگذار اولین حکومت کردی ثبت نماید. زمانی که صدام سقوط کرد نیروهای کرد توانستند بر تمام مناطق مورد مناقشه تسلط یابند. این سبب شد بارزانی بدون نظارت دولت مرکزی نفت کرکوک و بقیه مناطق را برای خود بفروشد. این اقدام غیرقانونی، سبب بدتر شدن روابط اربیل با بغداد شد، اما بغداد باز هم صبر به خرج می‌داد.

وقتی بارزانی علیرغم هشدارهای ایران و عراق و ترکیه و حتی آمریکا، اقدام به برگزاری همه‌پرسی غیرقانونی استقلال نمود، حتی نیروهای کرد و پیشمرگه ها نیز حاضر نشدند از او حمایت کنند. لذا یکیتی (خانواده طالبانی) دوشادوش نیروهای عراقی علیه بارزانی وارد عمل شد و مانع تحقق استقلال گردید.

این سقوط برای مسعود بارزانی جز تحقیر ارمغانی نداشت. بارزانی با حقارت از ریاست کناره گیری کرد و حتی پست ریاست مدتی خالی ماند. کنترل بیش از ۵۰ درصد مناطق یعنی همه مناطق مورد مناقشه را از دست داد. برای حفظ قدرت خانواده خود دست به دامان آمریکا و کشورهای منطقه شد. اکنون که هیچ کشوری نتیجه این همه‌پرسی را به رسمیت نمی‌شناسد بارزانی با هدف بهره‌‎برداری تبلیغاتی در سالگرد همه پرسی آن را «دستاوردی» بزرگ می‌نامد و از این طریق می‌خواهد به تدریج ذهینت‌ها را پاک کند و دوباره به سیاست برگردد.

تشدید اختلافات داخلی، نامشخص بودن سرنوشت شهرهایی مانند کرکوک، حضور گروه‌های تروریستی و حذف عناصر حامی همه‌پرسی غیرقانونی، نتایج رخدادی بود که جز عربستان و اسرائیل حامی دیگری نداشت.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی