ملامصطفی بارزانی در قیام ایلول، به کمک‌های شاه و اسرائیل وابسته بود.

کورد هوال/ در سال ۱۹۶۱ میلادی قیام کردهای عراق به رهبری ملامصطفی بارزانی علیه رژیم بعث آغاز شد و تا سال ۱۹۷۵ ادامه یافت. هر سال مقامات اقلیم کردستان با برگزاری مراسم‌هایی آن را گرامی می‌دارند و از آن به عنوان آغاز حرکتی «انقلابی» یاد می‌کنند.

ملامصطفی بارزانی که در سال ۱۹۵۸ میلادی و پس از سقوط حکومت سلطنتی عراق به دست عبدالکریم قاسم به عراق بازگشته بود، برای بار چندم بر سر حقوق کردها در عراق با دولت مرکزی دچار اختلاف شد و از بغداد راهی کردستان عراق شد و در آنجا زمینه درگیری‌های مسلحانه به صورتی گسترده‌تر از قبل را فراهم کرد. بن گورین نخست وزیر وقت اسرائیل در خاطرات خود به این حرکت مسلحانه ملامصطفی اشاره کرده و می‌نویسد «اسرائیل با حمایت کامل مالی و تجهیزات نظامی‌ ملامصطفی را یاری و با اعزام مشاوران نظامی ‌پیشمرگه‌ها را آموزش داد». اختلافات شاه ایران با عراق بر سر مرز آبی در اروندرود نیز باعث شد تا شاه با حمایت علنی از بارزانی عملا او را به خود وابسته ‌کند و اساسا ایران برای بارزانی تعیین تکلیف می‌کرد. به طوری که ثابتی از سران ساواک در اظهارات خود می‌گوید «گاهی احساس می‌کردم رهبر این جنبش کردی من هستم، نه بارزانی. چون بارزانی مطیع ما بود».  

در سال ۱۹۷۵ میلادی شاه و صدام حسین معاون وقت رئیس جمهور عراق در الجزیره پایتخت الجزایر با وساطت اسرائیل و کشور میزبان توافق کردند تا عمیق‌ترین نقطه اروندرود مرز مشترک باشد. لذا عراق از ادعاهای مرزی علیه ایران دست برداشت و شاه نیز حمایت خود از بارزانی را متوقف کرد. در نتیجه ملامصطفی که به اسرائیل و شاه وابسته بود در عرض چند ساعت سقوط کرد و قدرت در مناطق کردنشین را از دست داد. به طوری که مردم از دست خانواده‌اش خشمگین بودند و مسعود و ادریس (فرزندان ملامصطفی) حتی جرات نمی‌کردند در برابر دید عموم ظاهر شوند. پس از این شکست بود که جلال طالبانی با تعدادی از مخالفان بارزانی از حزب دموکرات کردستان عراق جدا شد و در دمشق و با حمایت حافظ اسد اتحادیه میهنی کردستان مشهور به یکیتی را تاسیس کرد.

امروز سران اقلیم در حالی آن حرکت مسلحانه مورد حمایت اسرائیل را جشن می‌گیرند و آن را برخاسته از تفکر «سیاسی» ملامصطفی بارزانی می‌دانند که به گفته ابراهیم یونسی مترجم و نویسنده کُرد خود ملامصطفی در دیدار با هنری کیسنجر وزیر خارجه وقت آمریکا می‌گفت «اگر آمریکا از ما حمایت کند، آماده‌ایم کردستان عراق ایالت پنجاه و یکم آمریکا باشد». این جمله یعنی آنها از مقدمات سیاست نیز چیزی نمی‌دانستند. نکته مهمتر آنکه در اتحاد با اسرائیل و شاه ایران نیز فریب خوردند و در نهایت سرکوب و دچار تفرقه و انشعاب شدند.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی